Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΚΡΑΝΟΥΣ (όπως εμφανίστηκε κυρίως στην εποχή των περσικών πολέμων)

 

Κορινθιακό κράνος.
Γύρω στο 600 πκχ.
Αρχαιολογικό Μουσείο Κορίνθου.
Το Κορινθιακό κράνος με το ένδοξο παρελθόν, κυρίως απο τους πολέμους εναντίον των Περσών.

Από Helena Koumpenaki

Το Κορινθιακό κράνος εμφανίζεται για πρώτη φορά στα τέλη του 8ου αι. πκχ και είναι γνωστό μέχρι σήμερα ως το κατεξοχήν αρχαίο ελληνικό πολεμικό κράνος. Γνώρισε μεγάλη διάδοση και πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα της αρχαίας Ελλάδας, και είναι σίγουρα ο πιο χαρακτηριστικός αλλά όχι ο μοναδικός τύπος αρχαίου ελληνικού κράνους. Η χρονική του διάρκεια εκτείνεται από τα τέλη του 8ου αι. πκχ ως την Κλασική περίοδο, όταν σταδιακά παραχωρεί τη θέση του στο κράνος τύπου πίλου, που προσφέρει μεγαλύτερη ευκολία στην όραση και στην ακοή του πολεμιστή. 

Ο συγκεκριμένος τύπος κράνους σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές έχει την καταγωγή του στην Κόρινθο και για αυτό ονομάζεται κορινθιακός. Κάλυπτε πλήρως την κεφαλή, αφήνοντας ελεύθερα μόνο τα μάτια, τη μύτη και το στόμα. Το βασικό του μειονέκτημα ήταν ότι περιόριζε την όραση και κυρίως την ακοή, ωστόσο αποτέλεσε ένα από τα δημοφιλέστερα κράνη των οπλιτών που πολεμούσαν συντεταγμένα στο πλαίσιο της οπλιτικής φάλαγγας.

Η τέχνη της κατασκευής του ήταν παρόμοια με την τέχνη κατασκευής μεταλλικών σκευών και απαιτούσε μεγάλη δεξιοτεχνία. Πιθανότατα κατασκευάζονταν είτε σφυρήλατα είτε χυτεύονταν σε καλούπι, το μέταλλο που χρησιμοποιούταν ήταν μπρoύτζος (κρατέρωμα), και έχοντας βάρος 1-2 κιλά. Ο τύπος αυτός είχε υποστεί μεταβάσεις ανά τους αιώνες από την πρώιμη απλοϊκή μέχρι την βελτιωμένη ανατομική με οπές για καλύτερη ακουστικότητα. Όσον αφορά την διακόσμηση τους, τα ευρήματα, οι αγγειογραφίες αλλά και οι σωζόμενες γραφές μας υποδεικνύουν ότι τοποθετούσαν λοφία από τρίχες αλόγου στο πάνω μέρος του κράνους. Επίσης παρατηρούμε ανάγλυφες και εγχάρακτες διακοσμήσεις, όπως φρύδια, άνθη, ζώα, μυθολογικά πλάσματα κλπ.

Απεικονίσεις κορινθιακών κρανών βρίσκονται στην αγγειογραφία και την πλαστική όχι μόνον των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων αλλά ακόμη και κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, παρόλο που ο συγκεκριμένος τύπος είχε σταματήσει να χρησιμοποιείται προ πολλού. Αυτό οφείλεται στην αίγλη που διέθετε το κορινθιακό κράνος λόγω της σχέσης του με το ένδοξο παρελθόν, κυρίως με τους πολέμους των Ελλήνων εναντίον των Περσών.

Το συγκεκριμένο κράνος προέρχεται από έναν τάφο στο Βόρειο Νεκροταφείο και είναι κατασκευασμένο από ένα και μόνο κομμάτι σφυρηλατημένου ελάσματος. Το επιρρίνιο και οι σχετικά μεγάλες παραγναθίδες υποδηλώνουν προχωρημένο στάδιο εξέλιξης του τύπου, και χρονολογούν το κράνος γύρω στο 600 πκχ. Η σειρά των μικρών οπών χρησίμευε για την πρόσδεση εσωτερικής δερμάτινη επένδυσης.

Βρέθηκε μαζί με έναν χάλκινο λέβητα που περιείχε τα καμμένα οστά του νεκρού, ενώ ίχνη δέρματος και υφάσματος πιθανώς ανήκουν στον θώρακα του νεκρού. Εικάζεται ότι ο νεκρός ήταν πολεμιστής που σκοτώθηκε μακριά από την Κόρινθο και μεταφέρθηκε στην πατρίδα του, όπου τάφηκε μαζί με τον οπλισμό του.

Βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κορίνθου.

Καρτσωνάκης Πάν.
ekorinthos.gr
Wikipedia
Φωτογραφία Καρτσωνάκης Παν