Το 1653, ο διακεκριμένος Ιταλός γλύπτης και ζωγράφος Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι (1598-1680) έφτιαξε από τερακότα το μοντέλο του όρθιου Τρίτωνα για το κεντρικό άγαλμα του νότιου σιντριβανιού (της Φοντάνα ντελ Μόρο) στην Πιάτσα Ναβόνα, μια από τις σημαντικότερες πλατείες της Ρώμης. Η τελική εκδοχή αυτής της εντυπωσιακής κεντρικής φιγούρας αποδόθηκε σε μάρμαρο από τον βοηθό του, Τζιοβάνι Αντόνιο Μάρι.
Η φιγούρα του Τρίτωνα, ενός μυθικού θαλάσσιου πλάσματος, στέκεται πάνω σε ένα μεγάλο όστρακο. Ως βοηθοί του Ποσειδώνα, του θεού της θάλασσας, οι Τρίτωνες είχαν την ικανότητα να ελέγχουν τα νερά. Φυσώντας σε ένα κοχύλι, οι Τρίτωνες μπορούσαν να προκαλέσουν καταιγίδες ή να ηρεμήσουν τις φουρτουνιασμένες θάλασσες. Ένα δελφίνι που εκτοξεύει νερό κάθεται ανάμεσα στα πόδια του. Τα δελφίνια αποτελούν κοινό μοτίβο στην τέχνη του Μπαρόκ και συχνά απεικονίζονται ως επιδέξιοι πλοηγοί και προστατευτικά πλάσματα. Ωστόσο, εδώ ο Τρίτων πιάνει σταθερά το δελφίνι από την ουρά του, συμβολίζοντας ενδεχομένως τον θεϊκό έλεγχο των δυνάμεων της φύσης.
Ο Τρίτωνας έμεινε στην αφάνεια για αιώνες, εν μέρει επειδή ήταν στην ιδιοκτησία των απογόνων του καρδινάλιου Φλάβιο Τσίγκι, ο οποίος είχε προσωπικούς δεσμούς με τον γλύπτη, και εν μέρει επειδή τον κάλυπτε ένα παχύ στρώμα σκούρου χρώματος. Μια αποκατάσταση του 2018 αποκάλυψε τη χαρακτηριστική δεξιοτεχνία του Μπερνίνι. Σήμερα, το εξαιρετικό αυτό γλυπτό είναι μόνιμος δανεισμός από ιδιώτη συλλέκτη στο Rijksmuseum του Άμστερνταμ και αποτελεί το μοναδικό γλυπτό αυτού του παγκοσμίου φήμης μπαρόκ καλλιτέχνη που βρίσκεται στην Ολλανδία.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Rijksmuseum/Kelly Schenk
